Đăng Bài Mới    Góp Ý Kiến   
 [ 12 posts ] 
Chào Gió biển,
Thiếu phụ không dám làm người hướng dẫn, chỉ vào đây chia sẻ cùng gió biển cách làm thơ Đường Luật (do chị Miên Kim gởi tặng) và thiếu phụ học từ đây, rồi "chạy theo níu áo" các sư huynh (Mạc huynh, Tứng huynh, TrầnĐaiK, Đông Hòa huynh ...), sư tỷ (Wuỳnh Hương, Thy Linh, Dốc Mơ ...) trong này nhờ chỉ thêm, Mời Gió biển đọc hướng dẫn dưới đây nha

Thơ Đường Luật

Cách Gieo Vần, Nguyên Tắc Đối, và Luật Bằng Trắc


Thơ Đường Luật còn có những tên gọi khác nhau như: Thơ Đường, Đường Thi, Thất Ngôn Bát Cú và Thất Ngôn Bát Cú Đường Luật. Thơ Đường Luật có 2 loại: Tứ Tuyệt (tức mỗi câu có 7 chữ và mỗi bài có 4 câu) và Bát Cú (tức mỗi câu có 7 chữ và mỗi bài có 8 câu). Trong bài này, người viết chỉ lạm bàn tới thể Thất Ngôn Bát Cú mà thôi.

I. Cách Gieo Vần - Thơ Đường Luật có luật lệ nhất định của nó, bạn không thể biến chế một cách khác được. Cách gieo vần như sau:

- Suốt bài thơ chỉ gieo theo một vần mà thôi. Ví dụ: Vần ôi thì đi với ôi, vần ta thì đi với ta hoặc tà.

- Trong bài thơ có 5 vần được gieo ở cuối câu đầu (tức câu số 1) và ở cuối các câu chẵn (tức câu 2, 4, 6 và 8).

- Gieo vần thì phải hiệp vận (tức cho đúng vận của nó). Ví dụ: hòn, non, mòn, con... Nếu gieo vần mưa với mây thì bị lạc vận. Còn nếu gieo vần không hiệp với nhau thì gọi là cưỡng vận hay ép vận, chẳng hạn như: in với tiên.

II. Nguyên Tắc Đối - Các câu đối với nhau phải thật chỉnh, cả về ý, về tình, về thể loại từ ngữ, v.v... Thể loại từ ngữ tức tính từ phải đối với tính từ, danh từ phải đối với danh từ, động từ phải đối với động từ, v.v...

Trong bài thơ có 4 phần: Đề (gồm có Phá đề và Thừa đề), Thực hoặc Trạng, Luận, và Kết.

1. Đề gồm có hai phần:

- Phá đề (câu thứ 1):
Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà,

- Thừa đề (câu thứ 2):
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.

2. Thực hoặc trạng (câu thứ 3 và câu thứ 4): Hai câu này phải đối với nhau.

Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.

Ghi chú: Lom khom đối với lác đác (trạng tự) và bằng đối với trắc. Tiều đối với chợ (danh từ) và bằng đối với trắc. Chú đối với nhà (danh từ) và trắc đối với bằng.

3. Luận (câu thứ 5 và câu thứ 6): Luận có nghĩa là luận bàn. Hai câu này bàn bạc thêm về nội dung của bài thơ, về phong cảnh hay về tình cảm. Hai câu này phải đối với nhau.

Nhớ nước, đau lòng con quốc quốc,
Thương nhà, mỏi miệng cái gia gia.

Ghi chú: Nhớ đối với thương (động từ) và trắc đối với bằng. Nước đối với nhà (danh từ) và trắc đối với bằng. Đau lòng đối với mỏi miệng (trạng từ) và bằng đối với <Itrắc. Con quốc quốc đối với cái gia gia (danh từ) và trắc đối với bằng.

4. Kết (câu thứ 7 và câu thứ 8): Hai câu kết không nhất thiết phải đối nhau, nhưng phải giữ luật bằng trắc.

Dừng chân đứng lại: trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng ta với ta.

(Bà Huyện Thanh Quan: Qua Đèo Ngang)

Ghi chú: Dừng chân là vần bằng đối với một mảnh là vần trắc; đứng lại là vần trắc đối với tình riêng là vần bằng; nước là vần trắc đối với ta là vần bằng.

III. Luật Bằng Trắc - Luật Bằng Trắc gồm có Thanh, Luật, và Niêm.

1. Thanh-Gồm có Thanh Bằng và Thanh Trắc.

a. Thanh Bằng -là những tiếng hay chữ không có dấu (như: minh, lan, thanh, hoa...) và những tiếng hay chữ có dấu huyền (như: người, trời, tình...).

b. Thanh trắc - Là những tiếng hay chữ có dấu sắc ( '} dấu hỏi ( ?) dấu ngã ( ~} và dấu nặng ( .). Ví dụ: lá, bát, tưởng, đỉnh, mũ, cũ, tự, trọ ...

2. Luật - Thơ bát cú làm theo hai luật: Luật Bằng và Luật Trắc.

a. Luật Bằng -Chữ thứ hai ở câu đầu thuộc vần Bằng. Ví dụ:

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo

(1) Luật Bằng Vần Bằng -Cách dùng mẫu tự và viết tắt như sau: B là Bằng, T là Trắc và V là Vần. Luật Bằng Vần Bằng như sau:

1 B B T T T B B (V)
2. T T B B T T B (V)
3. T T B B B T T
4. B B T T T B B (V)
5. B B T T BB T
6. T T B B T T B/ (V)
7. T T B B B T
8. B B T T T B B (V)

Ví dụ:

Cô hàng lấy sách cắp ra đây!
Xem thử truyện nào thú lại say.
Nữ tú có bao xin xếp cả,
Phương hoa phỏng liệu có còn hay...?
Tuyển phu mặc ý tìm cho kỹ,
Chinh phụ thế nào bán lấy may.
Kỳ ngộ bích câu xin tiện hỏi,
Giá tền cả đó tính sao vay.

(Hồ Xuân Hương-Hỏi Cô Hàng Sách)

b. Luật Trắc - Chữ thứ hai ở câu đầu thuộc vần Trắc. Ví dụ:

Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà

(1) Luật Trắc Vần Bằng - Luật Trắc Vần Bằng như sau:

1. T T B B T T B (V)
2. B B T T T B B (V)
3. B B T T B B T
4. T T B B T T B (V)
5. T T B B B T T
6. B B T T T B B (V)
7. B B T T B B T
8. T T B B T T B (V)

Ví dụ.:

Văng vẳng tai nghe tiếng khóc gì?
Thương chồng nên khóc tỉ tì ti.
Ngọt bùi, thiếp nhớ mùi cam thảo,
Cay đắng, chàng ơi, vị quế chi.
Thạch nhũ, trần bì, sao để lại,
Quy thân, liên nhục, tẩm mang đi.
Dao cầu, thiếp biết trao ai nhỉ?
Sinh ký, chàng ơi, tử tắc quy.

(Hồ Xuân Hương-Bà Lang Khóc Chồng)

Chú Thích: Những chữ có gạch ở dưới (chữ thứ 2, 4 và 6) đều phải theo đúng luật, còn những chữ khác (trừ chữ ở cuối câu) có thể không cần phải theo luật. Mẹo để nhớ:

Nhất (chữ thứ 1), tam (chữ thứ 3), ngũ (chữ thứ 5) bất luận
Nhị (chữ thứ 2), tứ (chữ thứ 4), lục (chữ thứ 6) phân minh

Nghĩa là chữ thứ nhất, thứ ba và thứ năm không kể (bất luận), tức không nhất thiết phải theo đúng luật; còn chữ thứ hai, thứ tư và thứ sáu thì bắt buộc phải theo luật (phân minh). Nếu không theo luật thì gọi là thất luật.

3. Niêm-Những chữ phải đi cặp với nhau và dính với nhau.

Ví du:Luật Bằng Vần Bằng.

Câu 1 niêm với câu 8
1.B B T T T B B (V)

Câu 2 niêm với câu 3
2. T T B B T T B (V)
3. TT B B B T T

Câu 4 niêm với câu 5
4 .B B T T T B B (V)
5. B B T T B B T

Câu 6 niêm với câu 7
6. T T B B T T B (V)
7. T T B B B T T

Câu 8 niêm với câu 1
8.B B T T T B B (V)

Ví dụ: Luật Trắc Vần Bằng.

Câu 1 niêm với câu 8
1. T T B B T T B (V)

Câu 2 niêm với câu 3
2. B B T T T B B (V)
3. B B T T B B T

Câu 4 niêm với câu 5
4. T T B B T T B (V)
5. T T B B B T T

Câu 6 niêm với câu 7
6. B B T T T B B (V)
7. B B T T B B T

Câu 8 niêm với câu 1
8. T T B B T T B (V)

Cũng có trường hợp nhà thơ làm sai luật, thay vì đang ở Luật Bằng thì lại đổi sang Luật Trắc. Vì Niêm không đi với nhau nên gọi là Thất Niêm.
Ví dụ: Dùng bài thơ Cảnh Làm Lẽ (Lấy Chồng Chung) của Hồ Xuân Hương (đúng niêm luật) để đổi sang thất niêm (xem chữ thứ 2 có gạch dưới):

Kẻ đắp chăn bông, kẻ lạnh lùng,
Chém cha cái kiếp lấy chồng chung!
Năm thì mười họa, nên chăng chớ,
Một tháng đôi lần, có cũng không...
Cố đấm ăn xôi, xôi lại hỏng,
Cầm bằng làm mướn, mướn không công.
Thân này ví biết dường này nhỉ,
Thà trước thôi đành ở vậy xong.

Đổi thành thất niêm:

Kẻ đắp chăn bông, kẻ lạnh lùng,
Chém cha cái kiếp lấy chồng chung!
Cố đấm ăn xôi, xôi lại hỏng (thất niêm),
Cầm bằng làm mướn, mướn không công.
Năm thì mười họa, nên chăng chớ,
Một tháng đôi lần, có cũng không...
Thân này ví biết dường này nhỉ,
Thà trước thôi đành ở vậy xong.

Chú ý: Dù chỉ đặt sai có một câu (câu thứ 3) nhưng bị thất niêm toàn bài thơ. Thế mới biết luật thơ Đường khắt khe biết dường nào!

Khi làm thơ Đường Luật thì phải giữ cho đúng niêm luật. Nếu không, dù bài thơ của bạn có nội dung hay mấy đi nữa thì cũng không thể chấp nhận được.

Khi họa thơ phải giữ được vần của các câu



           
Hi Thiếu Phụ ,
Cám ơn Thiếu Phụ nhiều lắm ,Gió Biển sẻ đọc và cố gắng khi nào không hiểu sẻ nhờ Thiếu Phụ và các anh chị em trong Bến chỉ dẩn thêm ...Thú thật Gió Biển còn phải học rất là nhiều điều mong Thiếu Phụ chỉ dẩn thêm khi có dịp nha .Bài Gió Biển post lên mong Thiếu Phụ và các anh chị em trong Bến cứ thẳng thắn góp ý dùm để Gió Biển có cơ hội học hỏi thêm
Chúc thiếu Phụ và gia quyến một năm mới sức khỏe dồi dào ,an vui và như ý nhé flower3.gif


Image



           
Chúc Gió Biển nấu chè ngọt buì thơm ..

Trong naỳ có nhiều anh chi khác thơ ĐL cũng bá chaỷ lắm tỉ Tiêu Vu Vi , anh chủ bến , Nhất Đai huynh, huynh Đỗ Trương Giang , huynh Trân Văn Lương , Thiêu phụ cũng giỏi à .. ( nắm áo TP đi bả siêng và dê thương dễ nhờ nhất bến đó hihihi ))

Cám ơn TPhu nhe .. nhờ dzị mà D bưả nay mơi ngôi đọc hết mấy cái luật vần vận rôi thanh B, T ..ui chu choa .. mệt hihi ..



           

_________________

Là thơ ru em hiền theo nắng
DỐC đợi người, trống vắng xa xăm
Là em, như biển sóng xanh thẫm
đón người về, nẽo trăm năm ...
.
GB ơi,

muốn làm thơ đường thì phải hảo ngọt đó ... phá GB tí thôi chứ HY không biết làm thơ ... chỉ biết đọc thơ và tán nhảm thôi ... cheesy.gif



           

_________________
cứ bảo lòng như đá
đá cũng buồn như ai ...
Cám ơn TP lẹ tay ... Hy vọng GB sẽ nấu chè ngọt cho ACE trên bến thưởng thức nhé



           

_________________
Tình trường lỡ bước sầu
đời chia hai lối mộng
em bỏ học làm dâu
anh lên tàu vượt sóng .

http://huynhvuhoangtuan.com/
Sis TP dễ thương ghê bebido.gif



           

_________________
"Đời vui lòng tịnh tâm thanh
Tim như minh nguyệt quẩn quanh bên người"
- Thế Thôi
giobien wrote:
[b]Hi Thiếu Phụ ,
Cám ơn Thiếu Phụ nhiều lắm ,Gió Biển sẻ đọc và cố gắng khi nào không hiểu sẻ nhờ Thiếu Phụ và các anh chị em trong Bến chỉ dẩn thêm ...Thú thật Gió Biển còn phải học rất là nhiều điều mong Thiếu Phụ chỉ dẩn thêm khi có dịp nha .Bài Gió Biển post lên mong Thiếu Phụ và các anh chị em trong Bến cứ thẳng thắn góp ý dùm để Gió Biển có cơ hội học hỏi thêm


Ja, Gió biển, cả bến Sông Mây rất vui vẻ, chan hòa, từ ngày vào bến thiếu phụ học hỏi được rất nhiều điều, hồi mới vào thiếu phụ chỉ làm thơ theo ngẫu hứng, sau có Andy Nguyen chỉ làm thơ tự do 8 chữ, có Đại Sư huynh Trần Nhất lang hướng dẫn cả bến làm thơ hát nói, rồi từ các anh chị em khác như anh Phiêu Lãng thì thơ 7768, anh Phạm Sĩ Trung là thơ lục ngôn ... Tóm lại thiếu phụ học từ các anh chị em, nhưng học hoài TrầnĐạiK, Hoài Yên, chị Miên Kim, Dạ Thảo vẫn chưa học được cách viết truyện á
Thiếu phụ chúc Gió biển ngày mới bình an, hạnh phúc nha flower3.gif



           
docmo wrote:
Chúc Gió Biển nấu chè ngọt buì thơm ..

Trong naỳ có nhiều anh chi khác thơ ĐL cũng bá chaỷ lắm tỉ Tiêu Vu Vi , anh chủ bến , Nhất Đai huynh, huynh Đỗ Trương Giang , huynh Trân Văn Lương


Gió biển ui, Dốc noái đúng rồi á, anh Trần Văn Lương, Đại sư huynh Trần Nhất Lang và chị Tiểu Vũ Vi là "vua" thơ Đường đó, Gió biển chịu khó vào trang riêng của các anh chị này đọc thêm ở phần thơ Đường nha

Quote:
Thiêu phụ cũng giỏi à .. ( nắm áo TP đi bả siêng và dê thương dễ nhờ nhất bến đó hihihi )) Cám ơn TPhu nhe .. nhờ dzị mà D bưả nay mơi ngôi đọc hết mấy cái luật vần vận rôi thanh B, T ..ui chu choa .. mệt hihi ...


Hihi, Thiếu phụ không dám giỏi đâu á, còn phần hướng dẫn làm Đường luật là do chị Miên Kim tặng cho thiếu phụ lúc thiếu phụ mới học nấu chè đó



           
dathao wrote:
Sis TP dễ thương ghê bebido.gif


Cũng không sao bằng Dạ Thảo được, gặp Dạ Thảo rồi thiếu phụ mới thấy mình già nua và khô như ngói á nhoto.gif



           
Híc lại thêm một con nhạn sa lưới Đường nữa .. vô thì dễ chứ khó ra lắm đó nha.
đau cái đầu nhức cái oc. tối còn nằm chiêm bao thấy .. thơ nữa



           
Ôi ! Gió Biển Cám Ơn TP, DM ,HY,anh HVHT,anh NKC..rất nhiều vì đã bỏ thời gian ghé vô khi thấy tin nhắn của Gió Biển ...Gió Biển mới học làm thơ thôi nên lúc xin vô cũng nói rỏ rất yêu thơ và vô Bến để học hỏi chứ hổng phải để post thơ ,văn lên như các anh chị em khác chủ Bến nghe thảm quá nên đã rộng lượng cho Gió Biển cặp Bến đó chứ ..... Gió Biển mong các anh chị em trong Bến thương tình chịu khó ghé đọc bài của GB và góp ý dùm để GB có cơ hội học hỏi không cần dè dặt , e ngại gì cả ......GB viết sao thơ cũng không ngọt nên thấy chử ĐƯỜNG là thèm vô cùng nên dù anh NKC cảnh cáo ...GB vẫn muốn nếm thử xem GB có ngọt thêm được tí nào không ??
Gió Biển thấy ai trong nầy cũng vui vẻ ,thân thiện ,dể thương và rất tốt bằng cớ là Gió Biển vừa hỏi là TP vô chỉ dẩn liền ..rồi tiếp đó ai cũng ghé vô giúp GB đó mà
TP, DM,HY,DT..anh HT,anh NKC.. ơi ! Chè thì loại nào Gió Biển nấu cũng ngon ngọt thơm lắm phải chi ở gần GB nấu mời các anh chị em ăn thử ....chứ còn "Chè " như ý các anh chị em nói thì chắc chắn còn lâu ghê lắm ...sợ chè không thành mà thành cháo đó cheesy.gif ..Nồi chè GB nấu có thành và có ngon ngọt không cũng do các anh chị em có giúp Gió Biển hay không đó nha .
Gió Biển một lần nữa rất cám ơn các anh chị em nhiều lắm flower2.gif
Chúc các anh chị em một năm mới thật an khang thịnh vượng ,vạn điều như ý nhé .

Image



           
Đăng Bài Mới    Góp Ý Kiến     [ 12 posts ]  Trở về bài Xin hỏi : Nếu muốn học thơ Đường luật ??

All times are UTC - 6 hours


Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 0 guests


phpBB - Creating Communities
Vista theme by HelterSkelter © 2007 ForumImages
Vista images © 2007 Microsoft